काठमाडौं:पछिल्लो समय विवाह समारोहमा भोजभतेरका लागि लाखौँ रुपैयाँ खर्च गर्ने प्रचलन बढ्दै गएको छ । भोजमात्र होइन गरगहना र तडकभडक पनि बढ्दै गएको पाइन्छ । आफ्नै संस्कृति भन्दा पनि विदेशी संस्कृति भित्राएर विवाहलाई महोत्सव जस्तो बनाउने प्रचलन पनि हाम्रै समाजमा छ ।   

गहना र विवाहको खर्चलाई मानिसले प्रतिष्ठाको विषय नै बनाउने गरेका छन्। तर पत्रकार लक्ष्मी पौडेल र माओवादी केन्द्रका युवा नेता तथा लेखक नारायण नेपालको विवाहले सबैलाई आश्चर्यमा पारेको छ । मंसिर १८ गते नुवाकोटको बेलकोटगढी नगरपालिका ६ देउराली, झिल्टुङका नेपाल बेहुली लिन नवलपरासी पश्चिमको सुनवल नगरपालिका १ सोमनाथ पुगे । न त कुनै बाजा न त जन्तीको लस्कर छ न कुनै तामझाम । कसैलाई पनि बिहेजस्तो लागेकै थिएन ।   

न दुलहा सजिसजाउ थिए । सामान्य अवस्थामा जस्तै दुईचार जना आफन्ती लिएर पुगेका थिए नेपाल । यता बेहुलीतिर पनि न कुनै मन्डप थियो न त बिहे घर सजाइएको थियो । त्यहाँ पुग्ने कसैले पनि बिहेको अनुमान गर्न सक्ने कुरै थिएन । न त भोज भतेर न कुनै गरगहना सामान्य र सरल विवाह देख्दा गाउँ नै आश्चर्यमा पर्‍यो  ।   

दुवै तर्फका हुनुपर्ने प्रायः सबै नातेदार थिए । सबै नातागोता र आफन्तको बिचमा पौडेल र नेपालको जोडीले आफ्नो विवाहमा लाग्ने रकम पर्वत र नुवाकोटमा रहेको विद्यालयमा छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउनका लागि अक्षयकोष स्थापना गर्ने घोषणा गरे । पौडेलले आफूले प्राथमिक शिक्षा अध्ययन गरेको जनता आधारभूत विद्यालय विहादी – ३ पर्वतमा र नेपालले आफ्ना बुबा स्वर्गीय ढुन्डिराज नेपालको पहलमा स्थापना भएको मालिका मावि बेलकोटगढी नगरपालिका – ६ देउराली नुवाकोटमा ५०–५० हजार बराबरको अक्षयकोष स्थापना गर्ने घोषणा गरे ।   

उनीहरुको कदमको सहभागी सबैले प्रसंसा गरेका छन् । आफैंले अध्ययन गरेको विद्यालयमा अध्ययनरत विपन्न तथा दलित र असहाय बालबालिकालाई वार्षिक रुपमा छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउनका लागि अक्षयकोष स्थापना गरिएको पौडेलले बताइन् । यता नेपालले देशको अर्थतन्त्र नकारात्म हुँदा युवाहरु  सचेत हुनुपर्ने बताए ।   

उनले भने ‘अर्थतन्त्र ओलालो लाग्यो पनि भन्ने उनि अनुत्पादक क्षेत्रमा खर्च गर्नपनि नछोड्ने , यसले हाम्रो अवस्था सुधार हुँदैन त्यसैले हामीजस्तो युवाहरुले खर्च कटौती गर्न आवश्यक छ सबैले आफ्नो ठाँउबाट सोच्ने हो हामीले हाम्रो ठाँउबाट सोच्यौँ’ ।   

नेकपा माओवादी केन्द्रका सांसद तथा पूर्वमन्त्री हितबहादुर तामाङले नारायण र लक्ष्मीको जोडीले साहसिक कदम लिएको बताएका छन् । अहिले सामाजिक र सांस्कृतिक रूपले विकृत मात्रै होइन अनुत्पादक खर्चको बोझले सामान्य नागरिकले आफ्नो परम्परागत रीतिरिवाज समेत धान्न नसक्ने अवस्थाको सिर्जना भइरहेको यो साहसिक कदम सबैको लागि अनुकरणीय रहेको उल्लेख गरेका छन् ।   

यस्तै वरिष्ठ पत्रकार किशोर नेपालले नेपाल परिवारबाट नै समाज सुधारको सुरुवात भएको देख्दा गौरवान्वित भएको बताए । झिल्टुङ जस्तो ठाँबाट प्रगतिशिल युवा जन्मनु समाजकै लागि उदाहरण भएको बताए । एक सचेत युवाले आजको जमानामा भड्किलो विवाह गरेर रुपैयाँ दुरुपयोग गर्न नहुने भन्दै उदाहरणीय कामको सुरुवातका लागि थोरै भए पनि उक्त रकम शिक्षा क्षेत्रमा सहयोग गरेको नारायण नेपालको भनाइ छ।